Reuniaun ne’e lidera husi Sra. Josefina Carla Pompeia Tilman, Diretora-Jerál ba Asuntu Konsulár no Protokolu (DGACP), husi Ministériu Negósius Estranjeirus no Kooperasaun (MNEC), no envolve Diretór-Jerál Sekretariadu Tékniku ba Administrasaun Eleitorál (STAE), reprezentante Komisaun Nasionál Eleisaun (CNE) no sira-nia ekipa, hamutuk ho reprezentante misaun diplomátika no konsulár Timor-Leste iha Austrália, Repúblika Koreia, Reinu Unidu no Portugál.
Objetivu prinsipál husi reuniaun ne’e mak atu haforsa koordenasaun entre instituisaun sira no prepara prosesu rejistu no atualizasaun dadus eleitorál ba sidadaun Timoroan sira ne’ebé hela iha rai-li’ur.
Períodu rejistu eleitorál iha rai-li’ur sei hala’o husi 8 Outubru 2026 to’o 22 Janeiru 2027, tuir Dekretu Governu Númeru 6/2026, loron 16 Setembru 2026.
Iha reuniaun ne’e, partisipante sira diskute asuntu operasionál importante sira, inklui planu atu haruka ekipa MNEC, STAE no CNE ba nasaun sira ne’ebé determina ona, ekipamentu ba rejistu eleitorál, nesesidade lojístika no estratéjia atu envolve komunidade Timoroan iha rai-li’ur.
Reprezenta Embaixada Timor-Leste iha Repúblika Koreia, Sekretáriu Terseiru António da Cruz Santa fahe informasaun kona-ba númeru no situasaun komunidade Timoroan iha Koreia, inklui inisiativa Embaixada atu halo komunikasaun ho komunidade, no mós nesesidade lojístika no operasionál ne’ebé bele mosu durante prosesu rejistu.
Reuniaun ne’e mós fó oportunidade ba reprezentante misaun diplomátika no konsulár sira atu troca hanoin ho MNEC, STAE no CNE, hato’o preokupasaun, fahe rekomendasaun no diskute solusaun prátika ba implementasaun rejistu eleitorál iha rai-li’ur.
Iha nia liafuan taka, Diretora-Jerál ba Asuntu Konsulár no Protokolu, Sra. Josefina Carla Pompeia Tilman, subliña katak rekomendasaun no preokupasaun ne’ebé hato’o husi misaun diplomátika Timor-Leste iha rai-li’ur sei rejista no konsidera iha preparasaun sira tuirmai.
Nia mós apela ba instituisaun no misaun diplomátika hotu atu kontinua koordenasaun besik, apoiu malu no kompromisu komún atu asegura prosesu rejistu eleitorál iha rai-li’ur bele hala’o ho orden no efetivu.
Reuniaun koordenasaun seluk sei hala’o antes ekipa sira sai ba sira-nia destinasaun. Reuniaun ne’e sei haree progresu, klarifika asuntu sira ne’ebé seidauk rezolve no halo akompañamentu ba rezultadu diskusaun iha enkontru ne’e.
Embaixada Timor-Leste iha Seúl kontinua komprometida atu mantein koordenasaun besik ho MNEC, STAE no CNE iha preparasaun ba rejistu eleitorál iha rai-li’ur no fasilita prosesu ba sidadaun Timoroan sira ne’ebé hela iha Repúblika Koreia.
A reunião foi presidida pela Sra. Josefina Carla Pompeia Tilman, Diretora-Geral para os Assuntos Consulares e de Protocolo (DGACP) do Ministério dos Negócios Estrangeiros e Cooperação (MNEC), e contou com a participação do Diretor-Geral do Secretariado Técnico da Administração Eleitoral (STAE), representantes da Comissão Nacional de Eleições (CNE) e respetivas equipas, bem como de representantes das missões diplomáticas e consulares de Timor-Leste na Austrália, República da Coreia, Reino Unido e Portugal.
O encontro teve como objetivo reforçar a coordenação interinstitucional e preparar o processo de recenseamento e atualização dos dados eleitorais dos cidadãos timorenses residentes no estrangeiro.
O período de recenseamento eleitoral no estrangeiro decorrerá de 8 de outubro de 2026 a 22 de janeiro de 2027, nos termos do Decreto do Governo n.º 6/2026, de 16 de setembro de 2026.
Durante a reunião, os participantes abordaram questões operacionais, incluindo o plano de deslocação das equipas do MNEC, STAE e CNE aos países designados, os equipamentos necessários para o recenseamento eleitoral, as necessidades logísticas e as estratégias de envolvimento das comunidades timorenses no estrangeiro.
Em representação da Embaixada de Timor-Leste na República da Coreia, o Terceiro Secretário António da Cruz Santa apresentou informações sobre o número e a situação da comunidade timorense na Coreia, incluindo as iniciativas da Embaixada de contacto com a comunidade, bem como as necessidades logísticas e operacionais que poderão surgir durante o processo de recenseamento.
A reunião proporcionou igualmente uma oportunidade para os representantes das missões diplomáticas e consulares trocarem pontos de vista com o MNEC, STAE e CNE, apresentarem preocupações, partilharem recomendações e discutirem soluções práticas para a implementação do recenseamento eleitoral no estrangeiro.
Nas suas observações finais, a Diretora-Geral para os Assuntos Consulares e de Protocolo, Sra. Josefina Carla Pompeia Tilman, salientou que as recomendações e preocupações apresentadas pelas missões diplomáticas de Timor-Leste no estrangeiro seriam devidamente registadas e consideradas nas etapas seguintes dos preparativos.
Apelou igualmente a todas as instituições e missões diplomáticas para que mantenham uma estreita coordenação, apoio mútuo e um compromisso comum, de modo a assegurar uma implementação ordenada e eficaz do recenseamento eleitoral no estrangeiro.
Está prevista uma nova reunião de coordenação antes da partida das respetivas equipas para os seus destinos. O encontro servirá para avaliar os progressos, esclarecer questões pendentes e dar seguimento aos resultados das discussões realizadas.
A Embaixada de Timor-Leste em Seul mantém o seu compromisso de continuar a coordenar estreitamente com o MNEC, STAE e CNE os preparativos para o recenseamento eleitoral no estrangeiro e de facilitar o processo para os cidadãos timorenses residentes na República da Coreia.
The meeting was led by Ms. Josefina Carla Pompeia Tilman, Director-General for Consular and Protocol Affairs (DGACP) at the Ministry of Foreign Affairs and Cooperation (MNEC). It brought together the Director-General of the Technical Secretariat for Electoral Administration (STAE), representatives of the National Electoral Commission (CNE) and their respective teams, as well as representatives of Timor-Leste’s diplomatic and consular missions in Australia, the Republic of Korea, the United Kingdom and Portugal.
The meeting focused on strengthening inter-institutional coordination and preparing for the registration and updating of electoral data for Timorese citizens residing abroad.
The overseas electoral registration period will run from 8 October 2026 to 22 January 2027, in accordance with Government Decree No. 6/2026 of 16 September 2026.
Participants discussed key operational matters, including plans for the deployment of MNEC, STAE and CNE teams to the designated countries, electoral registration equipment, logistical requirements and strategies for engaging Timorese communities abroad.
Representing the Embassy of Timor-Leste in the Republic of Korea, Third Secretary António da Cruz Santa provided information on the size and situation of the Timorese community in Korea, including the Embassy’s community outreach initiatives and the logistical and operational requirements that may arise during the registration process.
The meeting also provided an opportunity for representatives of the diplomatic and consular missions to exchange views with MNEC, STAE and CNE, raise concerns, share recommendations and discuss practical solutions for the implementation of overseas electoral registration.
In her closing remarks, Director-General Josefina Carla Pompeia Tilman emphasized that the recommendations and concerns raised by Timor-Leste’s overseas diplomatic missions would be duly recorded and taken into consideration in the subsequent stages of preparation.
She also called on all institutions and diplomatic missions to maintain close coordination, mutual support and a shared commitment to ensuring the orderly and effective implementation of overseas electoral registration.
A further coordination meeting will be convened before the respective teams depart for their designated destinations. The meeting will review progress, clarify outstanding matters and follow up on the outcomes of the discussions.
The Embassy of Timor-Leste in Seoul remains committed to maintaining close coordination with MNEC, STAE and CNE in preparing for overseas electoral registration and facilitating the process for Timorese citizens residing in the Republic of Korea.
이번 회의는 동티모르 외교협력부(MNEC) 호세피나 카를라 폼페이아 틸만(Josefina Carla Pompeia Tilman) 영사·의전총국장(DGACP)의 주재로 진행되었으며, 선거행정기술사무국(STAE) 사무총장과 국가선거위원회(CNE) 대표 및 관계자, 그리고 호주·대한민국·영국·포르투갈 주재 동티모르 외교·영사공관 대표들이 참석했다.
회의에서는 기관 간 협력을 강화하고 해외에 거주하는 동티모르 국민의 선거인 등록 및 선거 관련 정보 갱신을 준비하는 방안이 중점적으로 논의됐다.
해외 선거인 등록 기간은 2026년 10월 8일부터 2027년 1월 22일까지로 정해졌으며, 이는 2026년 9월 16일자 정부령 제6/2026호(Government Decree No. 6/2026)에 따른 것이다.
참석자들은 MNEC, STAE 및 CNE 관계팀의 해당 국가 파견 계획을 비롯해 선거인 등록에 필요한 장비, 물류상의 필요사항, 그리고 해외 동티모르 공동체와의 소통 및 참여를 위한 방안 등 주요 실무 현안을 논의했다.
주한 동티모르대사관을 대표해 안토니오 다 크루스 산타(António da Cruz Santa) 3등서기관은 한국 내 동티모르 공동체의 규모와 현황을 설명하고, 대사관의 공동체 소통 활동과 함께 등록 과정에서 예상되는 물류 및 운영상의 필요사항을 공유했다.
이번 회의는 각국의 외교·영사공관 대표들이 MNEC, STAE 및 CNE 관계자들과 의견을 교환하고, 우려사항을 제기하며, 권고사항을 공유하고, 해외 선거인 등록의 원활한 시행을 위한 실질적인 방안을 논의하는 자리이기도 했다.
회의를 마무리하며 호세피나 카를라 폼페이아 틸만 영사·의전총국장은 해외 동티모르 외교공관들이 제기한 권고사항과 우려사항을 향후 준비 과정에서 충실히 기록하고 검토할 것이라고 밝혔다.
또한 모든 관련 기관과 외교공관이 긴밀한 협력과 상호 지원을 지속하고, 해외 선거인 등록이 체계적이고 효과적으로 시행될 수 있도록 공동의 노力を 기울여 줄 것을 당부했다.
각 파견팀이 해당 지역으로 출발하기에 앞서 추가 조정회의가 개최될 예정이다. 이 회의에서는 준비 진행 상황을 점검하고 미해결 사항을 명확히 하며, 이번 회의에서 논의된 사항에 대한 후속 조치를 확인할 예정이다.
주한 동티모르대사관은 앞으로도 MNEC, STAE 및 CNE와 긴밀히 협력하여 해외 선거인 등록 준비를 지원하고, 대한민국에 거주하는 동티모르 국민을 위한 관련 절차가 원활하게 진행될 수 있도록 협력해 나갈 예정이다.